4. Agjërimi

Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Mos e paraprini Ramazanin me agjërim një ose dy ditë, përveç nëse ndokush agjëron (në vazhdimësi) ditë të caktuara (vullnetare), le ta agjërojë atë ditë.”

Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) ka thënë: “E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ duke thënë: “Kur ta shihni hënën (e Ramazanit), agjëroni, e kur ta shihni hënën (e shevalit), bëni Bajram. E, nëse është vranët (dhe nuk e shihni), plotësojeni muajin (tridhjetë ditë).”

Enes ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Hani syfyr, sepse në syfyr ka bereqet.”

Enes ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Zejd ibn Thabiti ka thënë: “Hëngrëm syfyr me Pejgamberin ﷺ, pastaj ai u ngrit për namaz.” Unë e pyeta:

- Sa ka qenë koha mes ezanit dhe syfyrit?

- Sa t'i lexoje pesëdhjetë ajete, - tha Zejdi.”

Aishja dhe Umu Seleme (Allahu qoftë i kënaqur me to!) tregojnë se ndodhte që të Dërguarin e Allahut ﷺ ta zinte sabahu duke qenë xhunub për shkak të marrëdhënieve me gratë e tij, pastaj lahej dhe agjëronte.

Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Kush harron se është agjërueshëm, pastaj ha ose pi, le ta plotësojë agjërimin, se Allahu e ka ushqyer dhe i ka dhënë të pijë.”

Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Teksa rrinim ulur te Pejgamberi ﷺ, erdhi një burrë dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut, jam shkatërruar."

- “Çfarë ke?” - e pyeti Pejgamberi ﷺ.

- Kam bërë marrëdhënie intime me gruan time, duke qenë agjërueshëm, - iu përgjigj ai.

- “A mund të gjesh një rob për ta liruar?”

- Jo.

- “A mund të agjërosh dy muaj rresht?”

- Jo.

- “A mund t'i ushqesh gjashtëdhjetë të varfër?”

- Jo.

Kështu, ai qëndroi te Pejgamberi ﷺ për një kohë dhe, duke qenë në këtë gjendje, Pejgamberit ﷺ i sollën një shportë me hurma, e në atë rast tha:

- “Ku është pyetësi?”

- Ja ku jam, - tha ai.

- “Merre këtë dhe jepe lëmoshë.”

- Ndonjë më të varfri se unë, o i Dërguari i Allahut?! Betohem në Allahun se mes dy pllajave (të Medinës) nuk ka shtëpi më të varfër se familja ime, - tha ai.

Pejgamberi ﷺ qeshi, saqë iu dukën dhëmbët, pastaj tha: “Ushqeje familjen tënde me të.”

Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se Hamza ibn Amër Eslemiu e pyeti të Dërguarin e Allahut ﷺ për agjërimin në udhëtim, meqë agjëronte shumë. Pejgamberi ﷺ i tha: “Nëse do, agjëro, e, nëse do, mos agjëro.”

Enes ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Kur ishim në udhëtim me Pejgamberin ﷺ, as agjëruesi nuk e qortonte joagjëruesin e as joagjëruesi nuk e qortonte agjëruesin.”

Ebu Derdai (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “U nisëm në udhëtim me të Dërguarin e Allahut ﷺ, në një ditë të nxehtë, të muajit Ramazan, saqë ndonjëri nga ne detyrohej ta vendoste dorën mbi kokë, nga të nxehtët e madh. Askush prej nesh nuk ishte agjërueshëm, përveç të Dërguarit të Allahut ﷺ dhe Abdullah ibn Revahës.”

Xhabir ibn Abdullahu (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) tregon: “Në një udhëtim i Dërguari i Allahut ﷺ pa një turmë njerëzish duke i bërë hije një burri, e në atë rast tha:

- “Ç'po ndodh?”

- Është agjërueshëm, - i thanë.

- “Nuk është mirësi agjërimi në udhëtim”, - tha Pejgamberi ﷺ.

Në transmetimin e Muslimit: “Merreni lehtësimin e Allahut, të cilin jua ka bërë juve.”

Enes ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Kur ishim me Pejgamberin ﷺ në një udhëtim, dikush agjëronte e dikush jo. U ndalëm në një vend dhe ishte ditë shumë e nxehtë. Hijen më të mirë e kishte ai që kishte rrobë, ndërsa të tjerët i bënin hije vetes me duar. Agjëruesit ranë për tokë, kurse joagjëruesit u ngritën, i rregulluan tendat dhe u dhanë ujë deveve. Atëherë, i Dërguari i Allahut ﷺ tha: “Sot, joagjëruesit e morën shpërblimin.”

Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Më mbeteshin ditë Ramazani për t'i kompensuar, të cilat nuk mund t'i kompensoja vetëm se në shaban.”

Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Për atë që vdes duke i mbetur agjërimi (pa kompensuar, mund të) agjërojë i afërmi i tij.”

E ka transmetuar Ebu Davudi, i cili ka thënë: “Kjo ka të bëjë me (agjërimin për) zotimin. Ky është njëkohësisht edhe mendimi i Ahmed ibn Hanbelit.”

Abdullah Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Një burrë erdhi tek i Dërguari i Allahut ﷺ dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut, nëna ime ka vdekur, ndërkohë i ka mbetur një muaj pa agjëruar: a ta kompensoj për të (duke agjëruar)?”

- “Sikur nëna jote të kishte borxh, a do ta paguaje për të?”

- Po, - tha ai.

- “Kështu pra, borxhi ndaj Allahut është më meritor që të kompensohet”, - tha Pejgamberi ﷺ.

Në transmetimin tjetër qëndron: “Një grua erdhi tek i Dërguari i Allahut ﷺ dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut, nëna ime ka vdekur, ndërkohë i ka mbetur agjërim i zotuar pa agjëruar: a ta kompensoj për të (duke agjëruar)?”

- “Sikur nëna jote të kishte borxh e ti ta paguaje për të, a do t'i pranohej asaj?”

- Po, - tha ajo.

- “Atëherë, agjëro për nënën tënde”, - tha Pejgamberi ﷺ."

Sehël ibn Sad Saidiu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Njerëzit do të jenë në mirësi për sa kohë që e shpejtojnë iftarin.”

Omer ibn Hatabi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Kur të shihni se nata po vjen prej andej, ndërsa dita shkon prej këndej, ndërkohë Dielli ka perënduar, ka ardhur koha që agjëruesi të bëjë iftar.”

Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) tregon: “I Dërguari i Allahut ﷺ e ka ndaluar lidhjen e ditëve të agjërimit.” Sahabët i thanë: “Por ti po e lidh?” Ai tha: “Unë nuk jam sikurse ju. Allahu më ushqen me ushqim dhe pije.”

Njëjtë transmetojnë: Ebu Hurejra, Aishja dhe Enes ibn Maliku.

Në transmetimin e Muslimit, nga Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftë i kënaqur me të!), transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Ndërkaq, ai që dëshiron ta lidhë (agjërimin), le ta lidhë deri në syfyr.”

Abdullah ibn Amër ibn Asi (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) tregon: “I Dërguari i Allahut ﷺ u informua se unë kam thënë: “Betohem në Allahun se sa të jem gjallë do të agjëroj ditën dhe do të falem natën.” I Dërguari i Allahut ﷺ më pyeti: “A ti je ai që e thua këtë?”

- Po, unë kam thënë, o i Dërguari i Allahut, kurban t'u bëfsha me babë e nënë!

- “Nuk mund të vazhdosh kështu, por (herë) agjëro e (herë) ha dhe falu e fli. Agjëro tri ditë për çdo muaj, sepse e mira shpërblehet sa dhjetëfishi i saj, e kështu llogaritet sikurse agjërimi i tërë vitit”, - më tha.

- Unë mundem më shumë se kaq, - i thashë.

- “Një ditë agjëro e dy ditë ha.”

- Unë mundem më shumë se kaq.

- “Një ditë agjëro, një ditë ha. Ky është agjërimi i Davudit ﷺ dhe është agjërimi më i vlefshëm.”

- Unë mundem më shumë se kaq.

- “Nuk ka më mirë se kaq”, - tha Pejgamberi ﷺ.

Në një transmetim tjetër qëndron: “Nuk ka agjërim më shumë se agjërimi i Davudit ﷺ: agjëronte gjysmën e kohës. Një ditë agjëro, një ditë ha.”

Abdullah ibn Amri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Agjërimi më i dashur tek Allahu është agjërimi i Davudit ﷺ dhe namazi (vullnetar) më i dashur tek Allahu është namazi i Davudit ﷺ. Ai flinte gjysmën e natës, pastaj falej një të tretën dhe flinte një të gjashtën, si dhe një ditë agjëronte, e një ditë jo.”

Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “I dashuri im ﷺ më ka porositur me tri gjëra:

1. Agjërimin e tri ditëve të çdo muaji,

2. Faljen e dy rekateve të duhasë, dhe

3. Faljen e vitrit para gjumit.”

Muhamed ibn Abad ibn Xhaferi tregon: “E kam pyetur Xhabirin (Allahu qoftë i kënaqur me të!): “A e ka ndaluar Pejgamberi ﷺ agjërimin e ditës së premte?”

- Po, - m'u përgjigj ai.

Muslimi në transmetimin e tij shton: “... për Zotin e Qabesë!”

Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Mos e veçoni ditën e premte me agjërim, përveç nëse ka agjëruar një ditë para dhe ka bërë nijet të agjërojë një ditë pas saj.”

Ebu Ubejdi, i çrobëruari i Ibn Ez'herit, ka thënë: “Në namazin e Bajramit isha i pranishëm tek Omer ibn Hatabi (Allahu qoftë i kënaqur me të!), i cili tha: “I Dërguari i Allahut ﷺ ka ndaluar agjërimin e këtyre dy ditëve: ditën kur e përfundoni agjërimin tuaj (dita e Bajramit të Fitrit) dhe ditën kur hani prej kurbaneve (dita e Bajramit të Kurbanit).”

Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Pejgamberi ﷺ ka ndaluar të agjërohet dita e Bajramit të Fitrit dhe ajo e Bajramit të Kurbanit. Po ashtu, ka ndaluar që trupi të mbështillet me rrobë duke i bllokuar duart në të dhe ka ndaluar uljen duke i mbledhur gjunjët në gjoks me duar gjatë kohës sa është i mbështjellë vetëm me një rrobë, si dhe faljen e namazit (vullnetar) pas namazit të sabahut dhe të ikindisë.”

Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Atij që agjëron një ditë në rrugën e Allahut, Allahu do t'ia largojë fytyrën nga Zjarri për shtatëdhjetë vjet.”

Abdulla Ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) tregon: “Disa shokë të Pejgamberit ﷺ panë në ëndërr se Nata e Kadrit është në shtatë netët e fundit. I Dërguari i Allahut ﷺ u tha: “Mendoj se ëndrrat tuaja janë përputhur te shtatëshja e fundit. Ai që dëshiron ta kërkojë atë, le ta kërkojë në shtatëshen e fundit.”

Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Kërkojeni Natën e Kadrit në netët tek të dhjetëshit të fundit.”

Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “I Dërguari i Allahut ﷺ hynte në itikaf në dhjetëshen e mesme të Ramazanit. Një vit ndenji në itikaf derisa u bë nata e njëzetenjëtë, në mëngjesin e së cilës zakonisht dilte nga itikafi, e atëherë tha: “Ai që ka hyrë në itikaf me mua, le ta vazhdojë itikafin edhe në dhjetëshen e fundit. Në ëndërr më është shfaqur kjo natë (Nata e Kadrit), por pastaj m'u largua dituria rreth saj. Kam parë në ëndërr se bëja sexhde mbi ujë dhe baltë në mëngjesin e saj, andaj kërkojeni atë në dhjetëshen e fundit gjatë netëve tek.”

Atë natë filloi të binte shi, ndërsa xhamia ishte e mbuluar me degë të palmës, kështu që uji rridhte brenda. I pashë me sytë e mi gjurmët e ujit dhe baltës në ballin e të Dërguarit të Allahut ﷺ, mu në mëngjesin e natës së njëzetenjëtë."

Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Pejgamberi ﷺ hynte në itikaf në dhjetëshen e fundit të Ramazanit, derisa vdiq. Pastaj gratë e tij vazhduan të hyjnë në itikaf.”

Në një tekst tjetër: “I Dërguari i Allahut ﷺ hynte në itikaf në çdo Ramazan dhe, pasi e falte sabahun, hynte në tendën ku bënte itikaf.”

Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se gjatë kohës kur Pejgamberi ﷺ ishte në itikaf në xhami, ajo ia krihte flokët, edhe pse ishte me menstruacione. Këtë e bënte nga dhoma e saj, ndërsa Pejgamberi ﷺ e afronte kokën.

Në tansmetimin tjetër: “Në shtëpi hynte vetëm për nevoja fiziologjike.”

Në një tansmetimin tjetër: “(Sa isha në itikaf) në shtëpi hyja vetëm për nevojë, e, nëse kishte ndonjë të sëmurë brenda, për gjendjen e tij pyesja vetëm kalimthi.”

Omer ibn Hatabi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se e ka pyetur Pejgamberin ﷺ duke i thënë: “Në kohën e injorancës jam zotuar se do të bëj itikaf një natë, - në një transmetim tjetër: një ditë, - në Xhaminë e Shenjtë (Qabenë).” Ai ia ktheu: “E po, përmbushe zotimin tënd.”

Disa transmetime nuk e përmendin: “një ditë" e as "një natë".

Safije bint Hujeji (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Teksa i Dërguari i Allahut ﷺ ishte në itikaf, shkova ta vizitoja gjatë natës. Bisedova pak me të, pastaj u ngrita për t'u kthyer, por ai u ngrit me mua për të më përcjellë, - ajo banonte në shtëpinë e Usame ibn Zejdit. - Aty pranë kaluan dy burra ensarë dhe, kur e panë Pejgamberin ﷺ, shpejtuan. Pejgamberi ﷺ u tha: “Mos u ngutni, kjo është Safije bint Hujeji.” Ata i thanë: “Subhanallah, o i Dërguari i Allahut!” Atëherë Pejgamberi ﷺ tha: “Shejtani qarkullon te njeriu siç qarkullon gjaku, andaj u frikësova mos po fut ndonjë të keqe, - ose ka thënë: diçka, - në zemrat tuaja.”

Në transmetimin tjetër qëndron: “... që ta vizitonte në itikaf në xhami, në dhjetëditëshin e fundit të Ramazanit. Aty biseduan për një kohë, pastaj ajo u ngrit për të shkuar, e edhe Pejgamberi ﷺ u ngrit bashkë me të për ta përcjellë. Kur arritën te dera e xhamisë, që gjendej në afërsi të derës së Umu Selemes.” Pastaj përmendi tregimin ngjashëm.