2. Besimi

Ubejdullah ibn Musai na ka thënë: Na ka rrëfyer Handhale ibn Ebu Sufjani nga Ikrime ibn Halidi se Ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Islami është ngritur mbi pesë shtylla:

1. Mbi dëshminë se s'ka të adhuruar të denjë përveç Allahut dhe se Muhamedi ﷺ është i Dërguari i Tij,

2. Faljen e namazit,

3. Dhënien e zekatit,

4. Kryerjen e haxhit dhe

5. Agjërimin e Ramazanit.”

Abdullah ibn Muhamedi na ka thënë: Na ka treguar Ebu Amir Akabiu, se këtij i ka treguar Sulejman ibn Bilali nga Abdullah ibn Dinari, e ky nga Ebu Salihu se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Imani është gjashtëdhjetë e disa pjesë dhe turpi është pjesë e imanit.”

Adem ibn Ebu Ijasi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe nga Abdullah ibn Ebu Seferi dhe Ismaili, e këta nga Shabiu se Abdullah ibn Amri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Musliman është ai, nga gjuha dhe dora e të cilit janë të sigurt muslimanët e tjerë, kurse muhaxhir është ai që braktis ato që ka ndaluar Allahu.”

Ebu Abdullahu (Buhariu) ka thënë: “Ebu Muaviu ka thënë: “Na ka treguar Davudi nga Amiri, e ky e ka dëgjuar Abdullah ibn Amrin, e ky nga Pejgamberi ﷺ.” Po ashtu Abdulala transmeton nga Davudi, e ky nga Amiri, e ky nga Abdullahu, e ky nga Pejgamberi ﷺ.”

Seid ibn Jahja ibn Seid Kureshiu na ka thënë: Na ka treguar babai im, e këtij Ebu Burde Abdullah ibn Ebu Burde, nga Ebu Burde se Ebu Musai (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Disa njerëz i thanë Pejgamberit ﷺ: “O i Dërguari i Allahut, cila vepër e Islamit është më e vlefshme?” Ai tha: “Ai, nga gjuha dhe dora e të cilit janë të sigurt muslimanët.”

Amër ibn Halidi na ka thënë: Na ka treguar Lejthiu nga Jezidi, e ky nga Ebu Hajri se Abdullah ibn Amri (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Një burrë e pyeti Pejgamberin ﷺ: “Cila është vepra më e mirë në Islam?” Ai iu përgjigj: “Të ushqesh të tjerët e të përshëndesësh me selam atë që e njeh dhe atë që nuk e njeh.”

Musededi na ka thënë: Na ka treguar Jahjai nga Shuëbe, e ky nga Katadja, e ky nga Enesi, e ky nga Pejgamberi ﷺ. Husejn Mualimi ka thënë: Na ka treguar Katadja se Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Nuk ka besuar asnjëri prej jush, derisa të dojë për vëllanë e vet atë që e do për vete.”

Ebu Jemani na ka thënë: Na ka rrëfyer Shuajbi, e këtij i ka treguar Ebu Zinadi nga Arexhi se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Betohem në Atë, në Dorën e të Cilit është shpirti im, se nuk ka besuar asnjëri prej jush, derisa unë të jem më i dashur për të sesa prindërit dhe fëmijët e tij.”

Jakub ibn Ibrahimi na ka thënë: Na ka treguar Ibn Uleje nga Abdulaziz ibn Suhejbi, e ky nga Enesi e ky nga Pejgamberi ﷺ [t]: Ademi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe nga Katadja se Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Nuk ka besuar asnjëri prej jush, derisa tek ai të jem më i dashur sesa prindi e fëmija i tij, si dhe krejt njerëzimi.”

Muhamed ibn Muthena na ka thënë: Na ka treguar Abdulvehab Thekafiu, e këtij i ka treguar Ejubi nga Ebu Kilabe se Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Ai që i ka këto tri gjëra, e ka shijuar ëmbëlsinë e imanit:

1. Që Allahu dhe i Dërguari i Tij të jenë më të dashur tek ai se çdo gjë tjetër,

2. Që të dojë një person vetëm për hir të Allahut,

3. Që të urrejë kthimin në mosbesim ashtu siç urren të hidhet në Zjarr.”

Ebu Velidi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e këtij i ka rrëfyer Abdullah ibn Abdullah ibn Xhebri se Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Shenjë e imanit është dashuria e ensarëve, kurse shenjë e hipokrizisë është urrejtja ndaj ensarëve.”

Ebu Jemani na ka thënë: Na ka rrëfyer Shuajbi nga Zuhriu, e ky thotë: Më ka rrëfyer Ebu Idrisi, Aidhullah ibn Abdullahu, se Ubade ibn Samiti (Allahu qoftë i kënaqur me të!), pjesëmarrës në Luftën e Bedrit dhe një prej përfaqësuesve në Besëlidhjen e Akabesë, tregon: “I Dërguari i Allahut ﷺ, përreth të cilit ishin një grup i shokëve të tij, ka thënë: “Jepmani besën se nuk do t'i shoqëroni Allahut asgjë, nuk do të vidhni, nuk do të bëni zina, nuk do t'i mbysni fëmijët tuaj, nuk do të bëni shpifje në moralin e njëri-tjetrit dhe nuk do të kundërshtoni kur të urdhëroheni për të mirë. Cilido prej jush që e mban besën e tij, do të shpërblehet nga Allahu, e kushdo që bie në ndonjërën prej këtyre (përveç idhujtarisë) dhe ndëshkohet në dynja, kjo i mjafton si shpagim (për mëkatin). Ndërkaq, kushdo që bie në ndonjërën prej këtyre (përveç idhujtarisë), e pastaj Allahu ia mbulon ato, atëherë çështja e tij i përket Allahut: nëse do, e fal, e, nëse do, e dënon.” Atëherë ia dhamë besën për këtë.”

Abdullah ibn Mesleme transmeton nga Maliku nga Abdurrahman ibn Abdullah ibn Abdurrahman ibn Ebu Sasai, e ky nga babai i tij se Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Do të vijë koha kur pasuria më e mirë për muslimanin do të jetë një kope dhensh, të cilat do t'i kullotë nëpër maja të kodrave dhe thellësi të luginave, që me fenë e tij të ikë nga sprovat.”

Muhamed ibn Selam Bikendiu na ka thënë: Na ka rrëfyer Abde nga Hishami, e ky nga babai i tij se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Kur i Dërguari i Allahut ﷺ i urdhëronte muslimanët me një punë, i urdhëronte me aq sa kishin mundësi. Kështu, njëherë i thanë: “Ne nuk jemi sikurse ti, o i Dërguari i Allahut! Allahu ty t'i ka falur mëkatet e së kaluarës dhe të së ardhmes. Pejgamberi ﷺ u zemërua aq shumë, saqë zemërimi i vërehej në fytyrë, pastaj u tha: “Unë i druhem Allahut më së shumti dhe e njoh Allahun më mirë se të gjithë ju.”

Sulejman ibn Harbi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe nga Katadja se Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Ai që i ka këto tri gjëra, e ka shijuar ëmbëlsinë e imanit:

1. Që Allahu dhe i Dërguari i Tij të jenë më të dashur tek ai se çdo gjë tjetër,

2. Që të dojë një person vetëm për hir të Allahut,

3. Që të urrejë kthimin në mosbesim, pasi Allahu e ka shpëtuar nga kjo, ashtu siç urren të hidhet në zjarr.”

Ismaili na ka thënë: Më ka treguar Maliku nga Amër ibn Jahja Maziniu, e ky nga babai i tij se Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Kur banorët e Xhenetit të futen në Xhenet dhe banorët e Zjarrit në Zjarr, Allahu i Madhërishëm thërret: “Nxirrni nga Zjarri të gjithë ata që në zemra kanë iman qoftë dhe sa fara e sinapit!” Kështu, nxirren nga Zjarri, pasi që ishin bërë shkrumb. Pastaj, hidhen në lumin Haja, - ose ka thënë: Hajat, Maliku ishte në mëdyshje, - për t'u përtërirë ashtu siç mbin fara pranë lumit. A nuk e ke parë si del e verdhë dhe e përdredhur?”

Vuhejbi thotë: “Amri na ka treguar: “... Hajat...”, si dhe: “... kanë mirësi qoftë dhe sa fara e sinapit...”

Muhamed ibn Ubejdullahu na ka thënë: Na ka treguar Ibrahim ibn Sadi nga Salihu, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Ebu Umame ibn Sehli se Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Ndërsa flija, m'u shfaqën disa njerëz të veshur me këmisha, prej të cilave kishte që u arrinin deri në gjoks, e disa të tjera ishin edhe më të shkurtra. M'u shfaq edhe Omer ibn Hatabi, të cilit këmisha i shkonte zvarrë.”

I thanë: “Si e komenton këtë, o i Dërguari i Allahut?” U tha: “Feja e tij.”

Abdullah ibn Jusufi na ka thënë: Na ka rrëfyer Malik ibn Enesi nga Ibn Shihabi, e ky nga Salimi, i biri i Abdullahut, se babai i tij Ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ kaloi pranë një burri ensar, i cili po e qortonte vëllanë e vet për shkak të turpit. Atëherë i Dërguari i Allahut ﷺ i tha: “Lëre, se turpi është prej imanit.”

Abdullah ibn Muhamed Musnediu na ka thënë: Na ka treguar Ebu Revh Haremij ibn Umare, e këtij i ka treguar Shuëbe nga Vakid ibn Muhamedi, e ky e ka dëgjuar babanë e tij se Ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Jam urdhëruar t'i luftoj njerëzit derisa të deklarojnë se s'ka të adhuruar të denjë përveç Allahut dhe se Muhamedi është i Dërguari i Allahut, ta falin namazin dhe ta japin zekatin. Nëse i veprojnë këto, prej meje i kanë të siguruara gjakun dhe pasurinë, përveç nëse këtë e kërkon e drejta islame, e llogaria e tyre i takon Allahut.”

Ahmed ibn Junusi dhe Musa ibn Ismaili na kanë thënë: Na ka treguar Ibrahim ibn Sadi, e këtij i ka treguar Ibn Shihabi nga Seid ibn Musejebi se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se i Dërguari i Allahut ﷺ u pyet:

- Cila është puna më e vlefshme?

- “Ta besosh Allahun dhe të Dërguarin e Tij”, - iu përgjigj Pejgamberi ﷺ.

- E pastaj cila? - e pyetën sërish.

- “Xhihadi në rrugën e Allahut.”

- Pastaj, cila?

- “Haxhi i pranuar.”

Ebu Jemani na ka thënë: Na ka rrëfyer Shuajbi nga Zuhriu, i cili ka thënë: Më ka rrëfyer Amiri, i biri i Sad ibn Ebu Vekasit, se Sadi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) thotë: “I Dërguari i Allahut ﷺ u dha disa personave, e unë isha ulur pranë tyre, por anashkaloi një burrë për të cilin mendoja se ishte më i miri.” I thashë:

- O i Dërguari i Allahut, çfarë ke me filanin që nuk i dhe? Betohem në Allahun se unë e njoh për besimtar.

- “Apo thjesht për musliman?” - tha Pejgamberi ﷺ.

Heshta pak, por gjërat që dija për të më shtynë t'i thosha, kështu që iu ktheva sërish fjalës sime dhe thashë:

- Çfarë ke me filanin që nuk i dhe? Betohem në Allahun se unë e njoh për besimtar.

- “Apo thjesht për musliman?” - tha Pejgamberi ﷺ.

Akoma nuk më linte të qetë ajo që kisha përbrenda, kështu që e përsërita pyetjen time, ndërsa i Dërguari i Allahut ﷺ ma ktheu të njëjtën përgjigje dhe tha:

“O Sad, unë mund t'i jap një njeriu, edhe pse dikush tjetër mund të jetë më i dashur për mua se ai, nga frika se Allahu mund ta hedhë në Zjarr.”

Hadithin po ashtu e transmetojnë Junusi, Salihu, Mameri dhe i biri i vëllait të Zuhriut, nga Zuhriu.

Kutejbe na ka thënë: Na ka treguar Lejthiu nga Jezid ibn Ebu Habibi, e ky nga Ebu Hajri se Abdullah ibn Amri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) tregon: “Një burrë e pyeti të Dërguarin e Allahut ﷺ: “Cila është vepra më e mirë në Islam?” Ai iu përgjigj: “Të ushqesh të tjerët dhe të përshëndesësh me selam atë që e njeh dhe atë që nuk e njeh.”

Abdullah ibn Mesleme na ka transmetuar nga Maliku nga Zejd ibn Eslemi, e ky nga Ata ibn Jesari se Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “E pashë Xhehenemin dhe vura re se shumica e banorëve të tij janë gratë që mohojnë.” I thanë: “A e mohojnë Allahun?” Tha: “E mohojnë mirësjelljen dhe e mohojnë mirësinë. Edhe nëse vazhdimisht je i mirë me të, po qe se vëren diçka jo të mirë te ti, thotë: Kurrë nuk kam parë asnjë të mirë prej teje!”

Sulejman ibn Harbi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe nga Vasili se Maruri rrëfen: “E takova Ebu Dherrin (Allahu qoftë i kënaqur me të!) në Rabedhe bashkë me shërbëtorin e tij, të dy të veshur bukur, andaj e pyeta për këtë çështje, e në atë rast më tha: “Njëherë, pata fyer dikë duke i nënçmuar të ëmën, e Pejgamberi ﷺ më pati thënë: “O Ebu Dherr, a ia nënçmove të ëmën? Me të vërtetë, ende ke tipare të kohës së injorancës (para Islamit). Shërbëtorët tuaj janë vëllezërit tuaj dhe Allahu i ka vënë nën sundimin tuaj. Andaj, nëse dikush prej jush e ka vëllanë e vet nën sundim, le ta ushqejë sikurse veten dhe le ta veshë sikurse veten. Mos i ngarkoni me më tepër sesa që mund të bartin, e, nëse veproni kështu, atëherë ndihmojini.”

Abdurrahman ibn Mubareku na ka thënë: Na ka treguar Hamad ibn Zejdi, e këtij i ka treguar Ejubi dhe Junusi, e këta dy nga Haseni se Ahnef ibn Kajsi tregon: “Teksa po shkoja ta ndihmoja këtë njeri (Aliun), e takova Ebu Bekreten (Allahu qoftë i kënaqur me të!), i cili më tha: “Ku po shkon?” I thashë: “Ta ndihmoj këtë njeri.” Më tha: “Kthehu, se e kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ duke thënë: “Kur dy muslimanë ndeshen me shpatat e tyre, vrasësi dhe i vrari do të jenë në Zjarr.” E pyeta: “O i Dërguari i Allahut, për vrasësin po kuptohet, po çfarë është puna e të vrarit?” Më tha: “Edhe ai ishte i vendosur për ta vrarë vëllanë e vet.”

Ebu Velidi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe. [t]: Bishri më ka thënë: Na ka treguar Muhamedi nga Shuëbe, e ky nga Sulejmani, e ky nga Ibrahimi, e ky nga Alkame se Abdullah ibn Mesudi (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) ka thënë: “Kur zbriti ajeti: “Sa për ata që besojnë dhe nuk e molepsin besimin e tyre me padrejtësi (idhujtarie), pikërisht atyre u takon siguria dhe ata janë të udhëzuarit”, (Enam, 82) shokët e të Dërguarit të Allahut ﷺ thanë: “Po cili prej nesh nuk bën padrejtësi?” Atëherë Allahu e zbriti ajetin: “Shirku me të vërtetë është padrejtësia më e madhe.” (Lukman, 13)

Sulejman Ebu Rebia na ka thënë: Na ka treguar Ismail ibn Xhaferi, e këtij i ka treguar Nafi ibn Malik ibn Ebu Amiri, Ebu Suhejli nga babai i tij se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Shenjat e hipokritit janë tri:

1. Kur flet, gënjen;

2. Kur premton, nuk e mban premtimin;

3. Kur i besohet, tradhton.”

Kabisa ibn Ukbe na ka thënë: Na ka treguar Sufjani nga Ameshi, e ky nga Abdullah ibn Murra, e ky nga Mesruku se Abdullah ibn Amri (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Ai që i ka (këto) katër tipare është hipokrit i kulluar. Ndërkaq, ai që ka vetëm njërin prej tyre, atëherë ka një prej tipareve të hipokrizisë, derisa ta braktisë atë. Ato janë:

1. Kur i besohet, tradhton;

2. Kur flet, gënjen;

3. Kur premton, nuk e mban atë;

4. Kur polemizon, bëhet vulgar.”

Transmetimin e Sufjanit e ka fuqizuar Shuëbe nga Ameshi.

Ebu Jemani na ka thënë: Na ka rrëfyer Shuajbi, e këtij i ka treguar Ebu Zinadi nga Araxhi se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Atij që falet Natën e Kadrit, duke besuar dhe llogaritur në shpërblimin e Allahut, i falen mëkatet e së kaluarës.”

Haremij ibn Hafsi na ka thënë: Na ka treguar Abdulvahidi, e këtij i ka treguar Umare, e këtij i ka treguar Ebu Zura ibn Amër se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Allahu ka marrë përsipër që, atë që del në luftë për hir të Tij, për asgjë tjetër pos besimit në Të dhe në të dërguarit e Tij, ose do ta kthejë me gjithë shpërblimin dhe plaçkën e fituar, ose do ta fusë në Xhenet. Sikur të mos më dukej e rëndë për umetin tim, nuk do të lija asnjë ekspeditë luftarake pa marrë pjesë. Përkundrazi, do të dëshiroja shumë që të vritesha në rrugën e Allahut, e pastaj të ringjallesha, pastaj të vritesha e të ringjallesha dhe më pas të vritesha sërish.”

Ismaili na ka thënë: Më ka treguar Maliku nga Ibn Shihabi, e ky nga Humejd ibn Abdurrahmani se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Atij që e fal namazin e natës gjatë Ramazanit, duke besuar dhe llogaritur në shpërblimin e Allahut, i falen mëkatet e së kaluarës.”

Ibn Selami na ka thënë: Na ka rrëfyer Muhamed ibn Fudajli, e këtij i ka treguar Jahja ibn Seidi nga Ebu Seleme se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Atij që e agjëron Ramazanin, duke besuar dhe llogaritur në shpërblimin e Allahut, i falen mëkatet e së kaluarës.”

Abduselam ibn Mutaheri na ka thënë: Na ka treguar Omer ibn Aliu nga Mean ibn Muhamed Gifari, e ky nga Seid ibn Ebu Seid Makburi se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Feja është e lehtë, kështu që këdo që mbingarkon vetveten në fenë e tij, feja do ta mundë. Andaj, jini mesatarë, afrojuni përsosurisë dhe përgëzohuni (për shpërblimin që ju pret). Kur merrni udhë, shfrytëzojeni mëngjesin e hershëm, pasditen dhe një pjesë të natës.”

Amër ibn Halidi na ka thënë: Na ka treguar Zuhejri, e këtij i ka treguar Ebu Is'haku se Berai (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Kur Pejgamberi ﷺ erdhi në Medinë, u ndal te gjyshërit, - ose ka thënë: “te dajat" - e tij ensarë. Namazin e ka falur në drejtim të Aksasë për gjashtëmbëdhjetë-shtatëmbëdhjetë muaj rresht, por dëshironte që Qabeja të ishte kible e tij. Namazi i parë që e ka falur në drejtim të Qabesë ishte ikindia, e bashkë me të janë falur edhe një grup njerëzish. Njëri prej atyre që ishin falur me të doli pas namazit dhe kaloi afër një xhamie dhe, gjatë kohës kur njerëzit ishin në ruku, u tha: “Dëshmoj në Allahun se sapo u fala me të Dërguarin e Allahut në drejtim të Mekës. Me të dëgjuar këtë, ashtu siç qenë, të gjithë u kthyen në drejtim të Qabesë. Hebrenjve dhe ithtarëve të Librit u pëlqente kur Pejgamberi ﷺ falej në drejtim të Aksasë. Ndërkaq, kur filloi të falej në drejtim të Qabesë, filluan ta urrenin këtë gjë.”

Zuhejri ka thënë: “Na ka treguar Ebu Is'haku në transmetimin e tij të hadithit të njëjtë, po ashtu nga Berai, se disa njerëz kanë vdekur dhe para se të ndryshohej kibla, andaj nuk dinim ç'të thoshin për ta. Kështu, Allahu e zbriti ajetin: “... Dijeni se Allahu nuk jua humb besimin tuaj (namazin që keni falur nga Aksaja)...” (Bekare, 143)

Maliku ka thënë: Më ka rrëfyer Zejd ibn Eslemi, e këtij i ky rrëfyer Ata ibn Jesari se Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se ka dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ duke thënë: “Nëse një njeri e përqafon Islamin dhe e përkryen atë në formën më të mirë, Allahu ia fal çdo të keqe që ka bërë e pastaj pason shpërblimi i punëve: vepra e mirë shpërblehet dhjetë deri në shtatëqindfish më shumë, kurse vepra e keqe i llogaritet aq sa është, përveç nëse ia fal Allahu.”

Is'hak ibn Mensuri na ka thënë: Na ka treguar Abdurrezaku, e këtij i ka rrëfyer Mameri nga Hemami se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Nëse njeriu e përkryen Islamin e tij në formën më të mirë, atëherë çdo e mirë që e punon i llogaritet dhjetë deri në shtatëqindfish më shumë, ndërkohë çdo punë e keqe që e bën i llogaritet aq sa është.”

Muhamed ibn Muthena na ka thënë: Na ka treguar Jahja ibn Hishami, e këtij i ka rrëfyer babai i tij se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se një ditë Pejgamberi ﷺ hyri tek ajo, teksa aty ndodhej një grua. Ai tha: “Kush është kjo?” Aishja tha: “Filania" - dhe përmendi namazin e saj të shumtë.” Rrjedhimisht, Pejgamberi ﷺ (duke mos miratuar) tha: “Ndal! Bëni punë të mira aq sa keni mundësi, sepse Allahu nuk mërzitet (nga ju), derisa ju të mërziteni (nga veprat).” Praktika më e dashur fetare te Pejgamberi ﷺ ka qenë ajo që kryhej në vazhdimësi.”

Muslim ibn Ibrahimi na ka thënë: Na ka treguar Hishami, e këtij i ka treguar Katadja se Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Nga Zjarri do të dalë kushdo që ka thënë “la ilahe il-lallah" dhe në zemër ka pasur mirësi qoftë dhe sa kokrra e elbit. Pastaj nga Zjarri do të dalë kushdo që ka thënë “la ilahe il-lallah" dhe në zemër ka pasur mirësi qoftë dhe sa kokrra e grurit. Gjithashtu, nga Zjarri do të dalë kushdo që ka thënë “la ilahe il-lallah" dhe në zemër ka pasur mirësi qoftë dhe sa grimca.”

Ebu Abdullahu (Buhariu) ka thënë: “Ebani ka thënë: “Na ka treguar Katadja, të cilit i ka treguar Enesi prej Pejgamberit ﷺ, se në vend të fjalëve: “ka mirësi”, gjenden fjalët: “ka iman”.

Hasen ibn Sabahu na ka treguar: E kam dëgjuar Xhafer ibn Avniun, e këtij i ka treguar Ebu Umejsi, e këtij i ka rrëfyer Kajs ibn Muslimi nga Tarik ibn Shihabi se Omer ibn Hatabi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se një hebre i tha: “O prijësi i besimtarëve, një ajet që ju e lexoni në Librin tuaj, sikur të na kishte zbritur neve, atë ditë do ta shpallnim ditë feste.” Omeri i tha: “Cili qenka ky ajet?” Hebreu i tha: “Sot jua përsosa fenë tuaj, e plotësova dhuntinë time ndaj jush dhe zgjodha që Islami të jetë feja juaj.” (Maide, 3) Atëherë Omeri tha: “Ne e dimë shumë mirë ditën dhe vendin kur ky ajet i ka zbritur Pejgamberit ﷺ. Ka qenë ditë e premte dhe i Dërguari i Allahut ﷺ ka qenë duke qëndruar në këmbë në Arafat.”

Ismaili na ka thënë: Më ka treguar Malik ibn Enesi nga xhaxhai i tij Ebu Suhejl ibn Maliku, e ky nga babai i tij se Talha ibn Ubejdullahu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Një burrë flokëshprishur, banor i Nexhdit, shkoi tek i Dërguari i Allahut ﷺ. Jehona e zërit të tij dëgjohej, por s'kuptohej çfarë thoshte, derisa u afrua dhe kuptuam se po pyeste për Islamin. I Dërguari i Allahut ﷺ i tha:

- “Ke obligim pesë namaze gjatë ditës dhe natës.”

- A kam obligim diçka tjetër përveç kësaj? - tha ai.

- “Jo, përveç nëse do të shtosh namaze vullnetare”, - i tha Pejgamberi ﷺ.

- “Ke obligim ta agjërosh Ramazanin”, - tha pastaj Pejgamberi ﷺ.

- A kam diçka tjetër përveç kësaj? - e pyeti burri në fjalë.

- “Jo, përveç nëse do të shtosh agjërim vullnetar”, - iu përgjigj Pejgamberi ﷺ.

Pastaj Pejgamberi ﷺ ia përmendi zekatin. Ai ia ktheu:

- A kam diçka tjetër përveç kësaj?

- “Jo, përveç nëse do të japësh vullnetarisht”, - i tha Pejgamberi ﷺ.

Në fund, ky njeri u largua duke thënë: “Betohem në Allahun se, as do të shtoj, as do të pakësoj kurrgjë nga kjo.” Atëherë, Pejgamberi ﷺ tha: “Do të shpëtojë, nëse e ka përnjëmend.”

Ahmed ibn Abdullah ibn Ali Menxhufiu na ka thënë: Na ka treguar Revhu, e këtij i ka treguar Aufi nga Haseni dhe Muhamedi se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Ai që e përcjell xhenazen e një muslimani, duke besuar dhe llogaritur në shpërblim, si dhe qëndron aty derisa t'i falet namazi i xhenazes e të përfundojë varrimi, kthehet me shpërblim sa të dy kiratëve, ku çdonjëri prej tyre është sa madhësia e Uhudit. Ndërkaq, ai që fal namazin e xhenazes dhe kthehet para se të përfundojë varrimi, kthehet me shpërblimin e vetëm një kirati.”

Transmetimin e Revhut e ka fuqizuar Othman Muedhini, i cili ka thënë: “Na ka treguar Aufi nga Muhamedi, e ky nga Ebu Hurejra, e ky nga Pejgamberi ﷺ, ngjashëm.”

Muhamed ibn Arare na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe se Zubejdi ka thënë: “E kam pyetur Ebu Vailin rreth murxhive dhe më ka thënë: “Më ka treguar Abdullahu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Fyerja e muslimanit është mëkat, kurse luftimi i tij është kufër.”

Kutejbe ibn Seidi na ka rrëfyer: Më ka treguar Ismail ibn Xhaferi nga Humejdi, e ky nga Enesi se Ubade ibn Samiti (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se Pejgamberi ﷺ doli të lajmëronte për Natën e Kadrit, por papritmas dy muslimanë zunë të fjaloseshin, e në atë rast Pejgamberi ﷺ tha: “Dola për t'ju lajmëruar rreth Natës së Kadrit, por, ngaqë po fjaloseshin filani dhe filani, m'u tërhoq dituria për të. Shpresoj që kjo të jetë më e dobishme për ju. Andaj, kërkojeni në natën e shtatë, të nëntë dhe të pestë (të dhjetëditëshit të fundit).”

Musededi na ka thënë: Na ka treguar Ismail ibn Ibrahimi, e këtij i ka rrëfyer Ebu Hajan Tejmiu nga Ebu Zura se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Teksa një ditë Pejgamberi ﷺ doli sheshit në mesin e njerëzve, i erdhi një person dhe e pyeti: “Ç'është imani?” Ai iu përgjigj: “Imani është të besosh në Allahun, melekët e Tij, Ditën e Takimit me Të, të dërguarit e Tij dhe të besosh ringjalljen.”

Pastaj pyeti: “Ç'është Islami?” Ai iu përgjigj: “Islami është ta adhurosh Allahun pa i bërë ortak asgjë, ta falësh namazin, ta japësh zekatin e obliguar dhe ta agjërosh Ramazanin.”

Pastaj e pyeti sërish: “Ç'është ihsani?” Pejgamberi ﷺ iu përgjigj: “Ihsani është ta adhurosh Allahun sikurse të jesh duke e parë, ndonëse ti nuk e sheh Atë, Ai të sheh ty.”

Pastaj e pyeti: “Kur do të bëhet Kiameti?” Pejgamberi ﷺ iu përgjigj: “As i pyeturi për këtë nuk di më shumë sesa pyetësi. Megjithatë, po të njoftoj për shenjat e tij: kur robëresha ta lindë zonjën e vet dhe kur barinjtë e deveve të zeza të garojnë në ndërtimin e godinave të larta. Kiameti është një prej pesë gjërave që nuk i di askush përveç Allahut.” Pastaj, Pejgamberi ﷺ e recitoi ajetin: “Pa dyshim, vetëm Allahu e di çastin e Kiametit. Ai e zbret shiun dhe e di ç'ka në barkun e shtatzënës, e askush nuk di ç'do të fitojë nesër dhe askush nuk di se në ç'vend do të vdesë. Me të vërtetë, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe njohës i çdo gjëje.” (Lukman, 34)

Pas kësaj, ky burrë u largua e Pejgamberi ﷺ menjëherë tha: “Kthejeni!” Por, kur sahabët dolën, nuk panë asgjë. Atëherë ai tha: “Ky ishte Xhibrili, erdhi t'ua mësojë njerëzve fenë e tyre.”

Ebu Abdullahu (Buhariu) thotë: “Pra, tërë këtë e ka konsideruar iman.”

Ibrahim ibn Hamzai na ka thënë: Na ka treguar Ibrahim ibn Sadi nga Salihu, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Ubejdullah ibn Abdullahu se Abdullah ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) tregon: “Më ka rrëfyer Ebu Sufjani se Herakliu i ka thënë atij: “Të pyeta se a po shtohen apo po pakësohen pasuesit e tij, e më tregove se dita-ditës sa vijnë e shtohen, e kështu qëndron çështja e imanit, derisa të plotësohet. Të pyeta nëse dikush prej tyre dezerton nga feja e tij i zhgënjyer, e më the që nuk ndodh, e kësisoj është natyra e imanit, kur depërton thellë në zemër, askush nuk zhgënjehet.”

Ebu Nuajmi na ka thënë: Na ka treguar Zekerija nga Amiri se Numan ibn Beshiri (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ duke thënë: “Hallalli është i qartë dhe harami është i qartë, porse ndërmjet tyre ka gjëra të dyshimta, të cilat shumë njerëz nuk i dinë. Andaj, ai që ruhet nga gjërat e dyshimta, e ka siguruar fenë dhe nderin e tij. Ndërkaq, ai që bie në gjëra të dyshimta është sikurse bariu që kullot kopenë përbri zonës së ndaluar dhe në çdo çast bagëtitë mund të hyjnë në të. Andaj, dijeni, o njerëz, se çdo pronar ka zonën e vet të ndaluar, ndërsa zona e ndaluar e Allahut në Tokë janë haramet. Dijeni se në trup ndodhet një copë mishi, që, nëse është e shëndoshë, tërë trupi është i shëndoshë, e, nëse prishet, prishet tërë trupi. Vini re, ajo është zemra.”