30. Agjërimi

Kutejbe ibn Seidi na ka thënë: Na ka treguar Ismail ibn Xhaferi, e ky nga Ebu Suhejli, e ky nga babai i tij se Talha ibn Ubejdullahu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Një beduin flokëshprishur erdhi tek i Dërguari i Allahut ﷺ dhe i tha:

- O i Dërguari i Allahut, më trego çka më ka obliguar Allahu në lidhje me namazin?

- “Pesë namazet, përveç nëse shton diçka vullnetarisht”, - iu përgjigj Pejgamberi ﷺ.

- Më trego çka më ka obliguar Allahu në lidhje me agjërimin?

- “Muajin Ramazan, përveç nëse shton diçka vullnetarisht.”

- Më trego çka më ka obliguar Allahu në lidhje me zekatin?

Dhe, pasi i Dërguari i Allahut ﷺ ia tregoi rregullat e Islamit, ai tha: “Betohem në Atë që të ka nderuar se as do të shtoj gjë, as do të lë mangët këto që m'i ka obliguar Allahu.”

Pastaj i Dërguari i Allahut ﷺ tha: “Do të shpëtojë, nëse e ka përnjëmend, - ose ka thënë: Do të hyjë në Xhenet, nëse e ka përnjëmend -.”

Musededi na ka thënë: Na ka treguar Ismaili, e ky nga Ejubi, e ky nga Nafiu se Ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se Pejgamberi ﷺ e ka agjëruar Ashuren (ditën e dhjetë të muharremit) dhe ka urdhëruar të agjërohet. Ndërkaq, kur u obligua Ramazani, agjërimi i Ashures u la.

Nafiu tregon se Abdullahu nuk e agjëronte atë, përveç nëse përputhej me agjërimin e tij vullnetar.

Kutejbe ibn Seidi na ka thënë: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Jezid ibn Ebu Habibi, e këtij i ka treguar Irak ibn Maliku, e këtij i ka treguar Urve se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Në periudhën paraislame kurejshët e agjëronin ditën e Ashures. I Dërguari i Allahut ﷺ urdhëroi që të agjërohet, derisa u obligua agjërimi i Ramazanit. Atëherë, i Dërguari i Allahut ﷺ tha: “Kush dëshiron, le ta agjërojë (ditën e Ashures), e, kush nuk dëshiron, le të hajë.”

Abdullah ibn Mesleme na ka thënë: Na ka treguar Maliku, e ky nga Ebu Zinadi, e ky nga Arexhi se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Agjërimi është mburojë, andaj (agjëruesi) të mos flasë fjalë të ndyta e as të mos sillet me injorancë. Nëse dikush e sulmon ose e shan, le t'i thotë: “Unë jam agjërues!” - dy herë. Betohem në Atë, në Dorën e Cilit është shpirti im, se era e gojës së agjëruesit është më e mirë tek Allahu i Madhëruar sesa era e myshkut. (Allahu thotë:) "Ai e lë ushqimin, pijen dhe epshin e vet për Mua, agjërimi është për Mua dhe Unë shpërblej për të, ndërsa e mira shpërblehet dhjetëfish.”

Ali ibn Abdullahu na ka thënë: Na ka treguar Sufjani, e këtij i ka treguar Xhamiu, e ky nga Ebu Vaili se Hudhejfe (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se Omeri pyeti:

- Kush e mban në mend hadithin e Pejgamberit ﷺ rreth fitneve (trazirave)?

Hudhejfe tha: “Unë e kam dëgjuar duke thënë: “Fitnet e njeriut në familjen, pasurinë dhe fqinjët e tij shlyhen nga namazi, agjërimi dhe sadakaja e tij.”

- Nuk është kjo që po kërkoj. E kam fjalën për fitnen, e cila do të trazohet siç trazohet deti, - tha Omeri.

- Para saj është një derë e mbyllur, - i thashë.

- A do të thyhet kjo derë, vallë, apo do të hapet? - pyeti Omeri.

- Do të thyhet.

- Pra, është afër mendjes se nuk do të mbyllet më deri në Ditën e Kiametit, - tha Omeri.

Mesrukut i thanë: “Pyete (Hudhejfën) a e dinte Omeri kush është ajo derë?”

Hudhejfe iu përgjigj: “Po, ashtu siç e dinte se të sotmen e pason e nesërmja.”

Halid ibn Mahledi na ka thënë: Na ka treguar Sulejman ibn Bilali, e këtij i ka treguar Ebu Hazimi se Sehli (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Në Xhenet është një portë që quhet Rejan, nëpër të cilën, Ditën e Kiametit, do të hyjnë vetëm agjëruesit e, përveç tyre, nuk do të hyjë askush tjetër. Do të thirret: “Ku janë agjëruesit?” Ata ngrihen (dhe hyjnë) e, përveç tyre, askush nuk hyn nëpër të. Pasi të hyjnë, mbyllet dhe më askush nuk hyn përmes saj.”

Ibrahim ibn Mundhiri na ka thënë: Më ka treguar Meani, e këtij i ka treguar Maliku, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Humejd ibn Abdurrahmani se Ebu Hurejra ( Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Ai që i dhuron dy lloje të pasurisë në rrugën e Allahut, thirret nga portat e Xhenetit: “O rob i Allahut, kjo është vepër e mirë!” Kështu, ai që i përkushtohet namazit, thirret nga porta e namazit. Ai që i përkushtohet xhihadit, thirret nga porta e xhihadit. Ai që i përkushtohet agjërimit, thirret nga porta Rejan. Dhe, ai që i përkushtohet dhënies së lëmoshës, thirret nga porta e lëmoshës.”

Ebu Bekri tha: “Kurban t'u bëfsha me babë e nënë, o i Dërguari i Allahut, nuk ka asgjë të keqe nëse dikush thirret prej të gjitha portave. A thirret ndokush nga të gjitha këto porta?”

- “Po, dhe shpresoj që ti të jesh njëri prej tyre”, - tha Pejgamberi ﷺ.

Kutejbe na ka thënë: Na ka treguar Ismail ibn Xhaferi, e ky nga Ebu Suhejli, e ky nga babai i tij se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!)‎ transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Kur të vijë Ramazani, hapen portat e Xhenetit.”

Jahja ibn Bukejri më ka thënë: Na ka treguar Lejthiu, e ky nga Ukajli, e ky nga Ibn Shihabi, e këtij i ka rrëfyer Ibn Ebu Enesi, i çrobëruari i fisit tejmij, e këtij i ka treguar babai i tij se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Kur të hyjë muaji Ramazan, hapen portat e qiellit, mbyllen dyert e Xhehenemit dhe prangosen shejtanët.”

Jahja ibn Bukejri na ka thënë: Më ka treguar Lejthiu, e ky nga Ukajli, e ky nga Ibn Shihabi, e këtij i ka rrëfyer Salimi se Ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) transmeton se e ka dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ duke thënë: “Kur ta shihni hënën e Ramazanit, agjëroni, e, kur ta shihni hënën e shevalit, hani (bëni Bajram). Nëse është vranët (dhe nuk e shihni), plotësojeni muajin (tridhjetë ditë).”

Dikush tjetër ka transmetuar nga Lejthiu: “Më ka treguar Ukajli dhe Junusi: “(është fjala) për hënën e Ramazanit.”

Muslim ibn Ibrahimi na ka thënë: Na ka treguar Hishami, e këtij i ka treguar Jahjai, e ky nga Ebu Seleme se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Atij që falet Natën e Kadrit, duke besuar dhe llogaritur shpërblimin e Allahut, i falen mëkatet e së kaluarës. Atij që agjëron Ramazanin duke besuar dhe llogaritur shpërblimin e Allahut, i falen mëkatet e së kaluarës.”

Musa ibn Ismaili na ka thënë: Na ka treguar Ibrahim ibn Sadi, e këtij i ka rrëfyer Ibn Shihab Ubejdullah ibn Abdullah ibn Utbe se Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Pejgamberi ﷺ ka qenë njeriu më bujar në vepra të mira, e bujaria e tij arrinte kulmin gjatë Ramazanit, kur e takonte Xhibrili. Xhibrili e takonte çdo natë Ramazani, deri në fund, dhe Pejgamberi ﷺ ia lexonte atij Kuranin. Gjatë kohës sa takohej me Xhibrilin ﷺ, në vepra të mira bëhej më bujar sesa era që fryn (plot mirësi).”

Adem ibn Ebu Ijasi na ka thënë: Na ka treguar Ibn Ebu Dhiëbi, e këtij i ka treguar Seid Makburi, e ky nga babai i tij se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: "Allahu nuk ka nevojë që të lërë ushqimin dhe pijen ai që nuk i lë fjalët dhe punët e këqija (gjatë agjërimit).”

Ibrahim ibn Musai na ka thënë: Na ka rrëfyer Hisham ibn Jusufi, e ky nga Ibn Xhurejxhi, e këtij i ka rrëfyer Atai, e ky nga Ebu Salih Zejati se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Allahu ka thënë: “Çdo vepër e birit të Ademit është për të, përveç agjërimit, i cili është për Mua dhe Unë shpërblej për të. Agjërimi është mburojë, andaj, ditën që dikush agjëron, të mos thotë fjalë të ndyta e as të mos bërtasë. Nëse dikush e shan ose e sulmon, le të thotë: “Unë jam agjërues!” Betohem në Atë, në Dorën e të Cilit është shpirti i Muhamedit, se era e gojës së agjëruesit është më e mirë tek Allahu sesa era e myshkut. Agjëruesi i ka dy gëzime: gëzohet kur të bëjë iftar dhe gëzohet kur ta takojë Zotin për agjërimin e tij.”

Abdani na ka thënë: Na ka treguar Ebu Hamzai, e ky nga Ameshi, e ky nga Ibrahimi se Alkame tregon: “Ndërsa ecja me Abdullahun (Allahu qoftë i kënaqur me të!), më tha: “Teksa rrinim me Pejgamberin ﷺ, na tha: “Ai që i ka mundësitë, le të martohet, sepse e ka më të lehtë uljen e shikimit dhe ruajtjen e nderit. Ndërkaq, ai që nuk i ka mundësitë, le të agjërojë, sepse ai ia shuan epshin.”

Abdullah ibn Mesleme na ka treguar nga Maliku, e ky nga Nafiu se Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) tregon se i Dërguari i Allahut ﷺ e përmendi Ramazanin dhe tha: “Mos agjëroni, derisa ta shihni hënën e Ramazanit dhe mos hani (mos bëni Bajram), derisa ta shihni hënën e shevalit. Nëse është vranët, plotësojeni muajin (tridhjetë ditë).”

Abdullah ibn Mesleme na ka thënë: Na ka treguar Maliku, e ky nga Abdullah ibn Dinari se Abdullah ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Muaji është njëzet e nëntë net. Mos agjëroni, derisa ta shihni hënën e Ramazanit, e, nëse është vranët, plotësojeni muajin me tridhjetë (ditë).”

Ebu Velidi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e ky nga Xhebele ibn Suhejmi se Ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Muaji është kaq e kaq”, (bëri me duar, duke aluduar në numrin njëzet e nëntë) dhe, herën e tretë, e mblodhi gishtin e madh (duke aluduar në numrin nëntë).

Ademi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e këtij i ka treguar Muhamed ibn Zijadi se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ, - ose ka thënë: “Ebu Kasimi ﷺ, - ka thënë: “Agjëroni kur ta shihni hënën e Ramazanit dhe hani (bëni Bajram) kur ta shihni hënën e shevalit. Nëse është vranët, plotësojeni shabanin me tridhjetë (ditë).”

Ebu Asimi na ka thënë: Na ka treguar Ibn Xhurejxhi, e ky nga Jahja ibn Abdullah ibn Sajfiu, e ky nga Ikrime ibn Abdurrahmani se Umu Seleme (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se Pejgamberi ﷺ u betua se nuk do t'u afrohej grave të veta një muaj. Kur kaluan njëzet e nëntë ditë, shkoi (tek ato) në mëngjes, - ose ka thënë: në mbrëmje. - I thanë: “Ti je betuar se nuk do të shkosh (tek ato) për një muaj.” Ai tha: “Muaji është njëzet e nëntë ditë.”

Abdulaziz ibn Abdullahu na ka thënë: Na ka treguar Sulejman ibn Bilali, e ky nga Humejdi se Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “I Dërguari i Allahut ﷺ u betua se nuk do t'u afrohej grave të veta (për një muaj) dhe, gjatë asaj periudhe e lëndoi këmbën e i doli nga vendi. Kështu, ai qëndroi në qilarin e tij njëzet e nëntë net, pastaj doli (dhe shkoi te gratë e tij).” Disa i thanë: “O i Dërguari i Allahut, je betuar se nuk do t'u afrohesh grave një muaj.” Ai tha: “Muaji është njëzet e nëntë (ditë).”

Musededi na ka thënë: Na ka treguar Muëtemiri, e ky e ka dëgjuar Is'hakun, e ky nga Abdurrahman ibn Ebu Bekre, e ky nga babai i tij se Pejgamberi ﷺ. [t]: Musededi më ka thënë: Na ka treguar Muëtemiri, e ky nga Halid Hadhai, e këtij i ka rrëfyer Abdurrahman ibn Ebu Bekrete se babai i tij Ebu Bekrete (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Dy muaj, - muajt e Bajramit, - nuk janë të mangët: Ramazani dhe dhul hixhe.”

Ademi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e këtij i ka treguar Esved ibn Kajsi, e këtij i ka treguar Seid ibn Amri se Ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Ne jemi umet analfabet: as shkruajmë, as llogarisim. Muaji është kaq e kaq.” Pra, herë është njëzet e nëntë, herë është tridhjetë (ditë).

Muslim ibn Ibrahimi na ka thënë: Na ka treguar Hishami, e këtij i ka treguar Jahja ibn Ebu Kethiri, e ky nga Ebu Seleme se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!‎‎) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Asnjëri prej jush të mos i paraprijë Ramazanit duke agjëruar një ose dy ditë, përveç nëse ndokush agjëron ditë të caktuara (vullnetare dhe qëllon në ato ditë), le të agjërojë atë ditë.”

Ubejdullah ibn Musai na ka thënë: Na ka treguar Israili, e ky nga Ebu Is'haku se Berai (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Kur ndonjëri prej shokëve të Muhamedit ﷺ ishte agjërueshëm, ndërkohë vinte iftari e këtë e merrte gjumi para se të bënte iftar, nuk i lejohej të hante atë natë e as ditën në vijim deri në iftarin tjetër.”

Kështu, Kajs ibn Sirmete Ensariu ishte agjërueshëm dhe, kur u bë iftari, shkoi te gruaja e tij dhe e pyeti:

- A ka ushqim?

- Jo, por po dal të kërkoj, - tha ajo.

Atë ditë ai kishte punuar, kështu që e kishte marrë gjumi (duke pritur). Kur vajti gruaja e tij dhe e pa duke fjetur, tha: “Sa keq për ty!” Të nesërmen, në mesditë, i ra të fikët. I treguan Pejgamberit ﷺ, e në atë rast zbriti ky ajet: “Natën e agjërimit ju është lejuar afrimi te gratë tuaja...” Ata u gëzuan shumë dhe zbriti edhe ajeti: “... dhe hani e pini derisa të dallohet peri i bardhë nga peri i zi...” (Bekare, 187)

Haxhaxh ibn Minhali na ka thënë: Na ka treguar Hushejmi, e këtij i ka rrëfyer Husajn ibn Abdurrahmani, e ky nga Shabiu se Adij ibn Hatimi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Kur zbriti ajeti: “... derisa të dallohet peri i bardhë nga peri i zi...”, mora një litar të zi e një të bardhë dhe i lashë nën jastëkun tim. Gjatë natës i shikoja, por nuk i dalloja. Në mëngjes shkova tek i Dërguari i Allahut ﷺ dhe i tregova, e në atë rast më tha: “Fjala është për errësirën e natës dhe dritën e ditës.”

Seid ibn Ebu Merjemi na ka thënë: Na ka treguar Ibn Ebu Hazimi, e ky nga babai i tij, e ky nga Sehël ibn Sadi. [t]: Seid ibn Ebu Merjemi më ka thënë: Na ka treguar Ebu Gasani, Muhamed ibn Mutarrifi, e këtij i ka treguar Ebu Hazimi se Sehël ibn Sadi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Pasi zbriti ajeti: “... dhe hani e pini derisa të dallohet peri i bardhë nga peri i zi...”, ende pa zbritur ajeti: “... në agim...”, kur dikush donte të agjëronte, në këmbën e tij lidhte një pe të bardhë dhe një të zi. Kështu, vazhdonte të hante derisa dallonte njërin pe nga tjetri. Pasi Allahu e zbriti: “... në agim...”, atëherë e kuptuan se ishte për qëllim nata dhe dita.

1918, 1919 - Ubejd ibn Ismaili na ka thënë: Na ka treguar Ebu Usame, e ky nga Ubejdullahu, e ky nga Nafiu se Ibn Omeri dhe Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) rrëfejnë: “Ngaqë Bilali e thërriste ezanin gjatë natës (para agimit), i Dërguari i Allahut ﷺ tha: “Hani e pini derisa ta thërrasë ezanin Ibn Umu Mektumi, sepse ai nuk e thërret ezanin pa zbardhur agimi.”

Kasimi shton: “Koha mes dy ezanëve ishte sa të ngjitej ky (në vendin e ezanit) e të zbriste ai.”

1918, 1919

Muhamed ibn Ubejdullahu na ka thënë: Na ka treguar Abdulaziz ibn Hazimi, e ky nga Ebu Hazimi se Sehël ibn Sadi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Haja syfyr me familjen time, pastaj nxitoja për ta zënë namazin e sabahut me të Dërguarin e Allahut ﷺ.”

Muslim ibn Ibrahimi na ka thënë: Na ka treguar Hishami, e këtij i ka treguar Katadja se Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Zejd ibn Thabiti ka thënë: “Hëngrëm syfyr me Pejgamberin ﷺ, pastaj ai u ngrit për namaz.” Unë e pyeta:

- Sa ka qenë koha mes ezanit dhe syfyrit?

- Sa t'i lexoje pesëdhjetë ajete, - tha Zejdi.”

Musa ibn Ismaili na ka thënë: Na ka treguar Xhuvejri, e ky nga Nafiu se Abdullahu (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) ka thënë: “Pejgamberi ﷺ e lidhte agjërimin (disa ditë rresht, pa iftar e pa syfyr). Kështu vepronin edhe sahabët, por, ngaqë e kishin të vështirë, ai ﷺ ua kishte ndaluar.” Ata i thanë: “Ti po e lidh agjërimin.” Ai tha: “Unë nuk jam sikurse ju, sepse Allahu vazhdimisht më ushqen dhe më jep të pi.”

Adem ibn Ebu Ijasi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e këtij i ka treguar Abdulaziz ibn Suhejbi se Enes ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Hani syfyr, sepse në syfyr ka begati.”

Ebu Asimi transmeton nga Jezid ibn Ebu Ubejdi se Seleme ibn Ekvai (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se Pejgamberi ﷺ ditën e Ashures dërgoi një njeri për t'i lajmëruar njerëzit: “Ai që ka ngrënë, le të agjërojë (pjesën e mbetur të ditës), (ai që ka filluar të agjërojë) le ta plotësojë agjërimin, e ai që nuk ka ngrënë, të mos hajë.”

1925 - 1926 - Abdullah ibn Mesleme na ka thënë: Na ka treguar Maliku, e ky nga Sumeji, i çrobëruari i Ebu Bekër ibn Abdurrahman ibn Harith ibn Hisham ibn Mugires, e ky e ka dëgjuar Ebu Bekër ibn Abdurrahmanin të ketë thënë: Kam qenë me babanë tim kur kemi hyrë tek Aishja dhe Umu Seleme. [t]: Ebu Jemani na ka thënë: Na ka rrëfyer Shuajbi, e ky nga Zuhriu, e këtij i ka rrëfyer Ebu Bekër ibn Abdurrahman ibn Harith ibn Hishami se babai i tij Abdurrahman ibn Harithi i ka treguar Mervanit se Aishja dhe Umu Seleme (Allahu qoftë i kënaqur me to!) i rrëfyen se ndodhte që të Dërguarin e Allahut ﷺ ta zinte sabahu duke qenë xhunub për shkak të marrëdhënieve me gratë e tij, pastaj lahej dhe agjëronte.

Mervani i tha Abdurrahman ibn Harithit: “Të përbej në Allahun që këtë t'ia tregosh Ebu Hurejrës. Atëkohë Mervani ishte emir i Medinës.”

Ebu Bekër ibn Abdurrahmani thotë: “Abdurrahmanit nuk i pëlqente kjo. Dikur, me caktimin e Allahut, u takuam në Dhul Hulejfe, ku Ebu Hurejra kishte një tokë.” Abdurrahmani i tha Ebu Hurejrës: “Do të të them një gjë, por, sikur të mos ishte betimi i Mervanit, nuk do të ta përmendja, - dhe ia citoi fjalën e Aishes e të Umu Selemes.” Ebu Hurejra tha: “Kështu më ka treguar Fadël ibn Abasi, por ato e dinë më mirë.”

Hemami dhe Ibn Abdullah ibn Omeri transmetojnë nga Ebu Hurejra se ka thënë: “Pejgamberi ﷺ urdhëronte që të mos agjëronte (ai që e zinte sabahu duke qenë xhunub).”

Imam Buhariu thotë: “Hadithi i parë është më i fortë.”

1925 - 1926

Sulejman ibn Harbi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e ky nga Hakemi, e ky nga Ibrahimi, e ky nga Esvedi se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Pejgamberi ﷺ i puthte dhe i përqafonte gratë e tij duke qenë agjërueshëm. Po cili prej jush e përmban epshin si ai?”

Xhabir ibn Zejdi thotë: “Nëse agjëruesi shikon (me epsh) dhe ejakulon, e plotëson agjërimin.”

Muhamed ibn Muthena na ka thënë: Na ka treguar Jahjai, e ky nga Hishami, e këtij i ka rrëfyer babai i tij, e ky nga Aishja, e kjo nga Pejgamberi ﷺ. [t]: Abdullah ibn Mesleme na ka treguar nga Maliku, e ky nga Hishami, e ky nga babai i tij se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “I Dërguari i Allahut ﷺ puthte ndonjërën prej grave të tij duke qenë agjërueshëm. Pastaj (ajo) qeshi.”

Musededi na ka thënë: Na ka treguar Jahjai, e ky nga Hisham ibn Ebu Abdullahu, e këtij i ka treguar Jahja ibn Ebu Kethiri, e ky nga Ebu Seleme, e ky nga Zejnebe bint Umu Seleme se nëna e saj Umu Seleme (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Teksa unë dhe i Dërguari i Allahut ﷺ ishim të mbuluar me një batanije, më erdhën menstruacionet, andaj u largova fshehurazi. I vesha rrobat e kohës së menstruacioneve, ndërsa Pejgamberi ﷺ më tha: “Çfarë ke, a të erdhën menstruacionet?”

- Po, - i thashë. Dhe sërish hyra me të nën batanije.

Zejnebja, e bija e Umu Selemes, tregon: “Umu Seleme dhe i Dërguari i Allahut ﷺ laheshin (së bashku) nga e njëjta enë dhe e puthte atë duke qenë agjërueshëm.”

Ahmed ibn Salihu na ka thënë: Na ka treguar Ibn Vehbiu, e këtij i ka treguar Junusi, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Urve dhe Ebu Bekri se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Ndonjëherë Pejgamberin ﷺ e zinte sabahu në Ramazan duke qenë xhunub (nga marrëdhëniet intime e) jo nga ëndrrat, pastaj pastrohej dhe agjëronte.”

Ismaili na ka thënë: Më ka treguar Maliku, e ky nga Sumeji, i çrobëruari i Ebu Bekër ibn Abdurrahman ibn Harith ibn Hisham ibn Mugires, se Ebu Bekër ibn Abdurrahmani tregon: “Unë dhe babai im shkuam tek Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!), e cila na tha: “Dëshmoj se i Dërguari i Allahut ﷺ ndonjëherë gdhihej duke qenë xhunub nga marrëdhëniet intime, e jo nga ëndrrat, pastaj agjëronte.”

Ebu Bekër ibn Abdurrahmani thotë: “Pastaj shkuam edhe tek Umu Seleme (Allahu qoftë i kënaqur me të!), e cila na tregoi të njëjtën gjë.”

Abdani na ka thënë: Na ka rrëfyer Jezid ibn Zureji, e këtij i ka treguar Hishami, e këtij i ka treguar Ibn Sirini se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Nëse ha e pi nga harresa, le ta plotësojë agjërimin, se Allahu e ka ushqyer dhe i ka dhënë të pijë.”

Abdani na ka thënë: Na ka rrëfyer Abdullahu, e këtij i ka rrëfyer Mameri, e këtij i ka treguar Zuhriu, e ky nga Ata ibn Jezidi se Humrani ka thënë: “E kam parë Othmanin (Allahu qoftë i kënaqur me të!) duke marrë abdes: fillimisht i lau duart tri herë, pastaj shpëlau gojën e hundën dhe e lau fytyrën tri herë. Lau dorën e djathtë deri në bërryl tri herë, pastaj edhe të majtën deri në bërryl tri herë. I dha mes'h kokës, pastaj lau këmbën e djathtë tri herë dhe të majtën tri herë.” Në fund tha: “E kam parë të Dërguarin e Allahut ﷺ duke marrë abdes siç mora abdes unë, e pastaj ka thënë: “Atij që merr abdes në këtë formë dhe i fal dy rekate, pa u shpërqendruar, i falen mëkatet e së kaluarës.”

Abdullah ibn Muniri na ka thënë se e ka dëgjuar Jezid ibn Harunin, e këtij i ka treguar Jahja ibn Seidi, e këtij i ka rrëfyer Abdurrahman ibn Kasimi, e ky nga Muhamed ibn Xhafer ibn Zubejr ibn Avam ibn Huvejlidi, e këtij i ka treguar Abad ibn Abdullah ibn Zubejri se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Një njeri erdhi te Pejgamberi ﷺ dhe tha:

- Jam djegur.

- “Çfarë ke?” - e pyeti Pejgamberi ﷺ.

- Kam bërë marrëdhënie intime me bashkëshorten në Ramazan, - iu përgjigj ai.

Pejgamberit ﷺ i sollën një shportë me ushqim, e në atë rast tha: “Ku është i djeguri?”

- Unë (jam), - tha ai.

- “Jepe lëmoshë këtë.”

Ebu Jemani na ka thënë: Na ka rrëfyer Shuajbi, e ky nga Zuhriu, e këtij i ka rrëfyer Humejd ibn Abdurrahmani se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Teksa rrinim ulur te Pejgamberi ﷺ, erdhi një njeri dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut, jam shkatërruar.

- “Çfarë ke?” - e pyeti Pejgamberi ﷺ.

- Kam bërë marrëdhënie intime me gruan time, duke qenë agjërueshëm, - iu përgjigj ai.

- “A mund të gjesh një rob për ta liruar?”

- Jo.

- “A mund të agjërosh dy muaj rresht?”

- Jo.

- “A mund t'i ushqesh gjashtëdhjetë të varfër?”

- Jo.

Kështu, ai qëndroi te Pejgamberi ﷺ për një kohë dhe, duke qenë në këtë gjendje, Pejgamberit ﷺ i sollën një shportë me hurma, e në atë rast tha:

- “Ku është pyetësi?”

- Ja ku jam, - tha ai.

- “Merre këtë dhe jepe lëmoshë.”

- Ndonjë më të varfri se unë, o i Dërguari i Allahut?! Betohem në Allahun se mes dy pllajave (të Medinës) nuk ka shtëpi më të varfër se familja ime, - tha ai.

Pejgamberi ﷺ qeshi, saqë iu dukën dhëmbët, pastaj tha: “Ushqeje familjen tënde me të.”

Othman ibn Ebu Shejbe na ka thënë: Na ka treguar Xheriri, e ky nga Mensuri, e ky nga Zuhriu, e ky nga Humejd ibn Abdurrahmani se Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Një njeri erdhi te Pejgamberi ﷺ dhe tha: “Ky i fundit (aludonte në vetveten) ka bërë marrëdhënie intime me gruan e vet në Ramazan.” Pejgamberi ﷺ i tha:

- “A ke me çfarë të lirosh një rob?”

- Jo, - tha ai.

- “A mund të agjërosh dy muaj rresht?”

- Jo.

- “A ke mundësi të ushqesh gjashtëdhjetë të varfër?”

- Jo.

Ndërkohë Pejgamberit ﷺ i sollën një shportë me hurma dhe i tha (personit në fjalë): “Ushqe dikë me këtë, si shpagim për ty.”

- Dikë që është më nevojtar se ne?! Mes dy pllajave (të Medinës) nuk ka shtëpi më nevojtare se ne, - tha burri në fjalë.

- “Atëherë ushqeje me të familjen tënde”, - i tha Pejgamberi ﷺ.

Muala ibn Esedi na ka thënë: Na ka treguar Vuhejbi, e ky nga Ejubi, e ky nga Ikrime se Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se Pejgamberi ﷺ ka bërë hixhame duke qenë në ihram dhe e ka bërë atë duke qenë agjërueshëm.

Mameri na ka thënë: Na ka treguar Abdulvarithi, e këtij i ka treguar Ejubi, e ky nga Ikrime se Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se Pejgamberi ﷺ ka bërë hixhame duke qenë agjërueshëm.

Adem ibn Ebu Ijasi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe se Thabit Bunaniu tregon se Enes ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të!) është pyetur: “A e urrenit hixhamen për agjëruesin?”

- Jo, përveç për shkak të ligështimit, - iu përgjigj ai.

Shebabi shton: “Na ka treguar Shuëbe (se Thabiti ka thënë): “Në kohën e Pejgamberit ﷺ.”

Ali ibn Abdullahu na ka thënë: Na ka treguar Sufjani, e ky nga Ebu Is'hak Shejbaniu se Ibn Ebu Eufai (Allahu qoftë i kënaqur me të!) rrëfen: “Me të Dërguarin e Allahut ﷺ ishim në një udhëtim kur njërit prej nesh i tha: “Zbrit dhe më përgatit pak qull (për iftar).”

- Dielli, o i Dërguari i Allahut! - ia ktheu ai.

- “Zbrit dhe më përgatit qull!”

- Dielli, o i Dërguari i Allahut! - i tha prapë.

- “Zbrit dhe më përgatit qull!”

Atëherë ai zbriti, i përgatiti pak qull dhe Pejgamberi ﷺ e piu. Pastaj bëri me dorë matanë dhe tha: “Kur ta shihni natën se vjen prej andej, agjëruesi veçse ka bërë iftar.”

Transmetimin e Sufjanit e fuqizojnë Xheriri dhe Ebu Bekër ibn Ajashi nga Shejbaniu, e ky nga Ibn Ebu Eufai, i cili ka thënë: “Me të Dërguarin e Allahut ﷺ ishim në një udhëtim.”

Musededi na ka thënë: Na ka treguar Jahjai, e ky nga Hishami, e këtij i ka treguar babai i tij, e ky nga Aishja se Hamza ibn Amër Eslemiu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se ka thënë: “O i Dërguari i Allahut, unë agjëroj çdo ditë.”

Abdullah ibn Jusufi na ka thënë: Na ka rrëfyer Maliku, e ky nga Hisham ibn Urve, e ky nga babai i tij se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!), bashkëshortja e Pejgamberit ﷺ, tregon se Hamza ibn Amër Eslemiu agjëronte shumë, andaj e pyeti Pejgamberin ﷺ: “A të agjëroj në udhëtim?”

- “Nëse do, agjëro, e, nëse do, ha”, - iu përgjigj ai.

Abdullah ibn Jusufi na ka thënë: Na ka rrëfyer Maliku, e ky nga Ibn Shihabi, e ky nga Ubejdullah ibn Abdullah ibn Utbe se Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se gjatë Ramazanit i Dërguari i Allahut ﷺ u nis për në Mekë dhe agjëroi derisa arriti në vendin Kedid, ku e ndërpreu agjërimin. Kështu vepruan edhe të tjerët.

Ebu Abdullahu (Buhariu) thotë: “Kedidi është burim mes Usfanit dhe Kudejdit (afër Mekës).”

Abdullah ibn Jusufi na ka thënë: Na ka treguar Jahja ibn Hamzai, e ky nga Abdurrahman ibn Jezid ibn Xhabiri, e këtij i ka treguar Ismail ibn Ubejdullahu, e ky nga Umu Derdai se Ebu Derdai (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Me Pejgamberin ﷺ dolëm në udhëtim, në një ditë të nxehtë, saqë njeriu detyrohej ta vendoste dorën mbi kokë, nga të nxehtët e madh. Askush prej nesh nuk ishte agjërueshëm, përveç Pejgamberit ﷺ dhe Ibn Revahës.”

Ademi na ka thënë: Na ka treguar Shuëbe, e këtij i ka treguar Muhamed ibn Abdurrahman Ensariu, e ky e ka dëgjuar Muhamed ibn Amër ibn Hasen ibn Aliun se Xhabir ibn Abdullahu (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) ka thënë: “Në një udhëtim i Dërguari i Allahut ﷺ pa një turmë njerëzish duke i bërë hije një burri, e në atë rast tha:

- “Ç'po ndodh?”

- Është agjërues, - i thanë.

- “Nuk është mirësi agjërimi në udhëtim”, - tha Pejgamberi ﷺ.

Abdullah ibn Mesleme na ka treguar nga Maliku, e ky nga Humejd Tavili se Enes ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “Kur ishim në udhëtim me Pejgamberin ﷺ, as agjëruesi nuk e qortonte joagjëruesin, as joagjëruesi nuk e qortonte agjëruesin.”

Musa ibn Ismaili na ka thënë: Na ka treguar Ebu Avane, e ky nga Mensuri, e ky nga Muxhahidi, e ky nga Tavusi se Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se i Dërguari i Allahut ﷺ u nis prej Medinës për në Mekë dhe agjëroi derisa arriti te vendi Usfan. Më pas kërkoi ujë, e ngriti enën me dorën e tij, në mënyrë që ta shihnin njerëzit dhe e prishi agjërimin, derisa arriti në Mekë. Kjo ishte në Ramazan.

Ibn Abasi thoshte: “I Dërguari i Allahut ﷺ edhe agjëronte, edhe hante (në udhëtim), andaj, kush të dojë, le të agjërojë, e, kush të dojë, le të hajë.”

Ajashi na ka thënë: Na ka treguar Abdulalai, e këtij i ka treguar Ubejdullahu se Nafiu tregon se Ibn Omeri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) e citoi ajetin: “... kompensim, ushqim i të varfërve...”, e në atë rast tha se është shfuqizuar.

Ahmed ibn Junusi na ka thënë: Na ka treguar Zuhejri, e këtij i ka treguar Jahjai, e ky nga Ebu Seleme se Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Më mbeteshin ditë Ramazani për t'i kompensuar, të cilat nuk mund t'i kompensoja vetëm se në shaban.”

Jahjai shton: “(Për shkak të) angazhimit prej Pejgamberit ﷺ, - ose ka thënë: me Pejgamberin ﷺ.”